Elektrik Mühendisliği elektrik, elektronik, elektromanyetizma ve elektromanyetik ışınlar üzerine çalışan çok geniş kapsamlı bir mühendislik disiplinidir. Transistör ve mikroçiplerin icadıyla birlikte günümüzde gelişen teknolojiye öncülük eden en önemli alanlardan ve inovasyona en açık mühendislik dallarından biridir.
TARİHİ
Elektrik ve mıknatıs (magnet)sözcüklerinin kökeni eski Yunanca’dan gelmektedir.Eski Yunan döneminde Milet'te (Anadolu, Aydın civarında eski yerleşim yeri) yaşayan Thales (MÖ 624-MÖ 546) doğayla ilgili araştırmalar yaparken kehribarın yünle ovulduğunda tüy ve saman gibi hafif maddeleri kendine çektiğini, uzun süreli ovmalarda ise insan vücuduna yaklaştırıldığında küçük kıvılcımlar çıkardığını fark edip bazı araştırmalarda bulunmuştu.[2] Elektriğin bilim dünyasında bir araştırma alanı olarak yer alması 17.yüzyılda gerçekleşmiştir. İlk elektrik mühendisi olarak ilk elektroskobu icat eden William Gilbert kabul edilebilir.
ALT DALLAR;
-Elektrik mühendisliği (Güç mühendisliği)
-Elektronik mühendisliği
-Kontrol mühendisliği
-Telekomünikasyon mühendisliği (Haberleşme mühendisliği)
-Biyomedikal mühendisliği
-İlişkili Dallar;
-Bilgisayar mühendisliği
-Robotik
-Mekatronik
EĞİTİM
Türkiye'de, üniversiteye geçiş sınavı ile Elektrik-Elektronik Mühendisliği bölümü kazanılarak 4 yıllık lisans eğitimi(yabancı dil hazırlık hariç) görülür. Öğrenciler elektrik üzerine genel tüm dersleri görürler, 3. sınıfta ya da 4.sınıfta seçtiği altdala göre daha detaylı eğitim alır. Farklı bir altdalı yüksek lisansta da seçerek uzmanlaşabilir.
Elekrik-elektronik Mühendisliği dışında elektrik mühendisliği, elektronik ve haberleşme mühendisliği, kontrol mühendisliği, biyomedikal mühendisliği gibi bölümler de vardır. Bu bölümlerde elektrik-elektronik mühendisliğinden farklı olarak opsiyon(altdal) seçimleri sınırlıdır. Kontrol, elektrik ve biyomedikal mühendislikleri kendi alanlarıyla sınırlıdır opsiyon seçimi yoktur. Elektronik ve haberleşme mühendisliğinde ise elektrik(güç) mühendisliği opsiyonunu seçilemez elektronik, haberleşme(telekomünikasyon), biyomedikal gibi alanlara yönelenebilir. Alt dallar ayrı bölüm olarak açıldığında daha detaylı ve alana yönelik bir eğitim alınır ancak iş alanları kısıtlanmış olur.
Elektrik Mühendisliği ile ilgili isim farklılıkları
Türkiye'de "Elektrik-Elektronik mühendisliği" olarak geçen lisans programı yurtdışında çoğunlukla "Elektrik mühendisliği" ya da "Elektrik mühendisliği ve bilgisayar bilimleri" olarak geçer yani bilgisayar mühendisliği de bu programa dahildir. Bunun yanında diğer bazı ülkelerde de elektrik-elektronik mühendisliği ismi kullanılır ve alt dallar ayrı bölüm olarak bulunmaktadır.
Yüksek Akım imza yetkisi
Elektrik Mühendisleri Odası'nın belirlediği kriterlere göre Elektrik-Elektronik mühendislerinin yüksek akım imza yetkisine sahip olması için transkriptinde(ders planı) "elektrik makineleri", " iletim sistemleri", " dağıtım sistemleri", " güç sistemleri", " enerji sistemleri", " elektrik tesisleri", " koruma", "yüksek gerilim tekniği" gibi dersler olması gerekir. Yüksek akım, elektrik(güç) mühendisliği'nin uğraş alanıdır.
ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ÇALIŞMA ALANLARI
-Elektrik üzerine serbest mühendis olarak kendi "mühendislik firması"nı açabilir (SMM), elektrik proje, uygulama, danışmanlık, tesislerin elektriksel raporlamaları(Yüksekgerilim işletme sorumluluğu, elektrik tesisat uygunluk kontrolü raporu) vb. işlerini yapabilir, bir mühendisin elektrik projesinde yıllık 500.000m2 imza yetkisi vardır, yapı sınıfı ve metrekareye göre elektrik proje fiyatlarını EMO'un sitesinden hesaplayabilirsiniz.
-Dünyaca büyük firmalarda en az 500'den fazla mühendisin bir arada çalıştığı Araştırma ve Geliştirme Merkezlerinde "arge mühendisi" olarak,
-İstediği üniversiteye Yüksek lisans başvurusu yapıp Yüksek mühendis olabilir. Bitirdiği zaman isterlerse ALES sınavına girip herhangi bir üniversitede hocalarıyla yapılan mülakat sonucu üniversiteye kabul edildiği taktirde, üniversitede Öğretim yardımcısı olarak yardımcı üniversite hocalığına başlayabilir, bu süreçte Doktora yaparak eğitimlerine devam ederse Öğretim üyesi olup, Profesör 'liğe kadar yükselebilir.
-Tek başına "yapı denetim" firması kurma yetkisi vardır, (gerekli sayıdaki teknik personeli çalışan olarak belgelemesi şartları vardır),
-Yapıların inşaatları için ikamet ettiği şehirde yönetmeliğe göre aynı anda 5 inşaata kadar toplam 30.000m2ye kadar "şantiye şefi" sözleşmesi yapabilir. Örneğin 2017 yılı için 1 yıllık sözleşme yaparak her inşaat başına peşin 4500-6000TL ücret alır. (Kanunlara göre Elektrik-Elektronik Mühendisi devlette çalışıyorsa veya Yapı Denetim firmasının sahibi ise şantiye şefliği sözleşmesi yapamaz),
-Yapı proje ofisi açabilir, bunun için yapı projesinde imza yetkisi olan mühendislerle ortak şirket açmalıdır. Bir yapının projesinde imza yetkileri olan mühendisler;
-Mimari proje, Mimar
-Harita aplikasyon, Harita mühendisi
-Zemin Etüdü, Jeoloji mühendisi ile Jeofizik mühendisi birlikte onaylaması gerekir
-Statik proje, inşaat mühendisi
-Elektrik projeleri, Elektrik-elektronik mühendisi
-Mekanik projeler, Makine mühendisi
-Elektrik mühendisliği taahhüt firmalarında "proje mühendisi", "şantiye mühendisi" olarak çalışabilir,
-İlgili mühendislik firmasında "proje mühendisi" olarak,
-Firma ve fabrikalarda herhangi bir birimde "yönetici" olarak,
-Banka vb. gibi kuruluşlarda "yönetici" olarak,
-Sahada ekip yönetimi için "saha mühendisi" olarak,
-İlgili iş konusunda "tasarım mühendisi" olarak,
-Firmalarda "yazılım mühendisi" olarak,
-Kurulum, onarım, bakımda ekip yönetimi için "bakım mühendisi" olarak,
-Elektrik enerjisi dağıtım şirketlerinde, arıza ekipleri yönetimi için "koordinatör mühendis" olarak,
-İşletme kaynak planlaması için "planlama mühendisi" olarak,
-Fabrikalardan hammadde, malzeme tedarik için "satınalma mühendisi" olarak,
-Üretimi yapılan bir ürün ya da parçasını, firma ve fabrikalara pazarlamak için "satış mühendisi" olarak,
-Yapı denetim firmasında"elektrik mühendisi uygulama ve proje denetçisi" olarak, yetki sınırı yıllık 120.000m2 dir,
-Yapı denetim firmasında "elektrik mühendisi kontrol elemanı" olarak, yetki sınırı yıllık 120.000m2 dir,
-Devlette kamu personeli seçme sınavı ile "elektrik mühendisliği" kadrolarında,
vb gibi alanlarda görev yapabilirler.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder